ارزیابی قابلیت جوانه زنی اولیه به عنوان روشی جدید و سریع برای سنجش کیفیت توده ‏های بذر کلزا (Brassica napuse L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، خراسان رضوی، ایران.

2 دانشیار/ گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، خراسان رضوی، ایران.

3 استاد/ دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، خراسان رضوی، ایران.

چکیده

به منظور ارزیابی میزان جوانه­ زنی توده‏ های بذر در مراحل اولیه شروع آزمون جوانه­ زنی، به عنوان یک روش سریع برای ارزیابی بنیه ‏بذرها، نمونه بذر از بیست توده بذر کلزا، از چهار رقم مختلف (اکاپی،‏ هایولا 401، اپرا و لیکورد) که در سالهای 1386 تا 1390 تولید شده بودند، تهیه شد. آزمون جوانه­ زنی استاندارد بذرها در آزمایشگاه تحقیقات بذر و آزمون توانایی ظاهرشدن گیاهچه این توده‏ های بذر در خاک در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. نتایج نشان داد که درصد جوانه­ زنی نهایی، درصد گیاهچه عادی و متوسط زمان جوانه­ زنی توده‏ های بذر به ترتیب با ضریب همبستگی (r) 0.84، 0.89 و0.82 با ظاهرشدن بذرها در خاک همبستگی داشتند. تعداد بذرهای جوانه‏ زده در مراحل ابتدایی جوانه­ زنی، بطورمعنی‏ داری با ویژگی­ های جوانه­ زنی و همین طور ظاهر­شدن گیاهچه بذرها همبستگی داشت، به­ طوری­که درصد جوانه­ زنی توده‏ های بذر در روز دوم و سوم، با متوسط زمان جوانه­ زنی به ترتیب با ضریب همبستگی (r) 0.97 و0.92، با درصد گیاهچه عادی 0.88 و0.81 و با درصد ظاهر­شدن گیاهچه در خاک به ترتیب 0.83 و 0.83 همبستگی داشتند. بنابراین می‏ توان نتیجه گرفت که درصد بذرهای جوانه زده در مراحل ابتدایی شروع جوانه­ زنی، می‏ تواند به عنوان شاخصی برای ارزیابی بنیه‏ بذر مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


Adebisi, M.A. 2009. Stability analysis of seed germination and field emergence performance of tropical rain-fed sesame genotypes. Report and Opinion, 1-8.

Bennett, M. 2001. Seed vigor and vigor tests. P. 165-191. In L.O. Copeland and M.B. McDonald (ed.) Principles of seed science and technology. 4rd ed. Springer Science Business Media, New York

Bewley, J.D., K. Bradford, H. Hilhorst, and H. Nonogaki, 2013. Seeds Physiology of Development, Germination and Dormancy. 3rd ed.  392p.

Buckley, W.T., R.B. Irrine, K.E. Buckley, and R.H. Elliott, 1998. Canola seed vigour ethanol test. Agron. J. 81: 150-156.

Carmody, P. 2001. Profitable canola production in the great southern and lakes district. Agriculture Western Australia. 4411(2): 1-18.

Demir, I., T. Celikkol, G. Sari Kumis, and C. Eksi, 2011. Vigor tests to estimate seedling emergence potential and longevity in Viola seed lots. Hortic. Sci. 46: 402–405.

Demir, I., S. Ermis, K. Mavi, and S. Matthews, 2008. Mean germination time of pepper seed lots (Capsicum annuum L.) predicts size and uniformity of seedlings in germination tests and transplant modules. Seed Sci. Technol. 36: 21-31.

Desai, B.B. 2004. Seeds Handbook, Biology, Production, Processing and Storage. Marcel Dekker, Inc., New York, U.S.A.

Food and Agriculture Organization. 2007. Data stat year. 2006. FAO. Rome.

Food and Agriculture Organization. 2013. Data stat year. 2012. FAO. Rome.

Grassbough, E.M., and M.A. Bennett, 1998. Factors affecting vegetable stand establishment. Sci. Agric. 55: 116-120.

Guy, P.A., and M. Black, 1998. Germination-related proteins in wheat revealed by differences in seed vigour. Seed Sci. Res. 8: 99-111.

Hampton, J.G. 2003. Methods of viability and vigour testing: a critical and appracial. In: pp. 81-118. Basra, A. S. (ed.), Seed Quality, Basic Mechanisms and Agricultural Implications. CBS Publishers and Distributers, New Delhi, India.

Hampton, J.G., and D.M. Tekrony, 1995. Handbook of Vigour Test Methods. 3rd Eds, ISTA, Zurich, Switzerland.

ISTA. 2011. International Rules for Seed Test­ing. International Seed Testing Association, Bassersdorf, Switzerland.

Khajeh-Hosseini, M., A. Lomholt, and S. Mat­thews, 2009. Mean germination time in the laboratory estimates the relative vigour and field performance of commercial seed lots of maize (Zea mays L.). Seed Sci. Technol. 37: 446–456.

Khajeh-Hosseini, M., M. Nasehzadeh, and S. Matthews, 2010. Rate of physiological germination relates to the percentage of normal seedlings in standard germination tests of naturally aged seed lots of oilseed rape. Seed Sci. Technol. 38: 602–611.

Khani-nejad, S., and M. Khajeh- Hosseini1, 2009.  Effects of salinity on germination of four ecotypes of Kochia scoparia L. Journal of Agroecology. 1(2): 19-28.

Kibinza S., D, Vinel, D. Come, C. Bailly, and F. Corbineau, 2006. Sunflower seed deterioration as related to moisture content during ageing, energy metabolism and active oxygen species scavenging. Physiol. Plant. 128 (3): 496–506.

Labuschangne. M.T., T.N. Mamuya, and F.P. Koekemoeri, 2002. Canonical variate analysis of bread making quality characteristics in irrigated spring wheat (Triticum aestivum). Cereal Res. Comm. 30 (1/2): 195-201.

Matthews, S. and M. Khajeh-Hosseini, 2006. Mean germination time as an indicator of emergence performance in soil of seed lots of maize (Zea mays). Seed Sci.Technol. 34: 361–369

Matthews, S., and M. Khajeh-Hosseini, 2007. Length of the lag period of germination and metabolic repair explain vigour differences in seed lots of maize (Zea mays). Seed Sci. Technol. 35: 200–212.

Matthews, S., and A. Powell, 2011. Towards automated single counts of radicle emergence to predict seed and seedling vigour. Seed Sci. 142: 44-48.

Matthews, S., M.H. Wagner, A. Ratzenboeck, M. Khajeh-Hosseini, E. Casarini, R. El-Khadem, M. El Yakhlifi, and A.A. Powell, 2012. Evaluation of early counts of radicle emergence during germination as a repeatable and reproducible vigour test for maize. ISTA Method Validation Reports. 30- 46.

McDonald, M.B. 1999. Seed deterioration: physiology, repair and assessment. Seed Sci. Technol. 27: 177– 237.

Ministry of Agriculture Jihad. 2015. Agricultural Statistics.Ministry of Agriculture Jihad, Planning and Economic Department, Center for Information and Communication Technology. 1:82-86. (In Persian).

Naseh-zadeh, M. 2007. The effect of natural ageing on the germination and seed vigour of    oilseed rape (Brassica napus L.) seeds used in Iran. M.Sc. thesis. Department of Crop Science. University of Ferdowsi, Mashhad, Iran. (In Persian, with English Abstract).

Nonogaki, H., G.W. Bassel, and J.D. Bewley, 2010. Germination-still a mystery. Plant Sci. 179: 574–81.

Osborne, D.J. 1983. Biochemical control systems operating in the early hours of germination. Can. J. Bot. 61: 3568–3577.

Powell, A.A., and S. Matthews, 1984. Application of the controlled deterioration vigour test to detect seed lots of Brussels sprouts with low potential for storage under commercial conditions. Seed Sci. Technol. 12: 649-657.

Roberts, E.H., and K. Osei-Bonsu, 1988. Seed and seedling vigour. p. 879-910. In R. J. Summerfield (ed.) World Crops: Cool Season Food legumes. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, the Netherlands.

Sun, Q., J. Wang, and B. Sun. 2007. Advances on seed vigor physiology and genetic mechanisms. Agric. Sci. China. 6 (9): 1060-1066.

Tekrony, D.M., and D.B. Egli, 1991. Relationship of seed vigour to crop yield: A review. Crop Sci. 31: 816-822.

Vasquez-Ramos, J.M., and M.D.L. Sanchez, 2003. The cell cycle and seed germination. Seed Sci. Res. 13: 113–130.

Wheeler, T.R., and R.H. Ellis, 1991. Seed quality, cotyledon elongation at suboptimal temperatures and the yield of onion. Seed Sci. Res. 1: 57-67.

Yanegh, A.J. 2010. Assessment of seed quality of oilseed rape cultivars sown in Razavi and Nourthern Khorasan Provinces. M.Sc thesis. Department of Crop Science. University of Ferdowsi, Mashhad, Iran. (In Persian, with English Abstract).