علی اصغر رضادادی؛ علیرضا دادخواه؛ رضا رضوانی
چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر عصاره اندامهای هوایی گیاه دارویی ارمک کبیر (Ephedra major) بر مؤلفههای جوانهزنی و رشد گندم، یولاف وحشی و خردل وحشی در دو محیط (آزمایشگاه و گلخانه)، دو آزمایش بهصورت فاکتوریل بهترتیب در قالب طرح کاملاً تصادفی و بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1402 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل: تیمار گونه گیاهی در سه ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تأثیر عصاره اندامهای هوایی گیاه دارویی ارمک کبیر (Ephedra major) بر مؤلفههای جوانهزنی و رشد گندم، یولاف وحشی و خردل وحشی در دو محیط (آزمایشگاه و گلخانه)، دو آزمایش بهصورت فاکتوریل بهترتیب در قالب طرح کاملاً تصادفی و بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1402 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل: تیمار گونه گیاهی در سه سطح (گندم، یولاف و خردل وحشی) و عصاره آبی گیاه ارمک کبیر در سه سطح (صفر (شاهد)، 10 و 20 درصد اندام هوایی (شامل ساقه و برگ ) بود. نتایج نشان داد با افزایش غلظت عصاره آبی؛ صفات جوانهزنی، رشدی و همچنین محتوای کلروفیل کل هر سه گیاه مذکور بهطور معنیداری کاهش یافت. تیمار20 درصد عصاره اندام هوایی؛ درصد و سرعت جوانهزنی در گندم، یولاف و خردل وحشی را بهترتیب8/51 و 8/42، 2/53 و 5/61، 80 و 3/50 درصد، نسبت به شاهد کاهش داد. بیشترین بازدارندگی وزن خشک اندام هوایی در گیاه گندم (52 درصد)، یولاف (3/68 درصد) و خردل وحشی (5/83 درصد) نسبت به شاهد، مربوط به عصاره 20 درصد اندام هوایی بود. همچنین، نتایج نشان داد با افزایش غلظت عصاره ارمک کبیر، غلظت کلروفیل در هر سه گیاه مورد آزمایش بهطور معنیداری کاهش یافت. البته حساسیت یولاف نسبت به گندم و خردل بیشتر بود، بهطوری که در غلظت 20 درصد عصاره آبی، غلظت کلرفیل در یولاف 53 درصد نسبت به شاهد کاهش داشت. در اکثر صفات بررسی شده، علفهای هرز خردل و یولاف حساسیت بیشتری به اثرات دگرآسیبی عصاره آبی ارمک کبیر نسبت به گیاه زراعی گندم داشتند.
سمانه السادات سید حیدریان؛ رضا توکل افشاری؛ ابراهیم ایزدی دربندی
چکیده
شوری بالا و خشکی از مشکلات محیطی رایجی است که بر جوانه زنی بذر و رشد گیاه تأثیر میگذارد. شناسایی ارقام متحمل به شرایط تنش خشکی و شوری و استفاده از آنها در سیستمهای زراعی یکی از کارهای بهبود تولید پنبه میباشد.به همین منظور 3 رقم پنبه در قالب طرح کاملا تصادفی و با استفاده از آزمایش فاکتوریل تحت شرایط بدونتنش و تنش با سه تکرار مورد ...
بیشتر
شوری بالا و خشکی از مشکلات محیطی رایجی است که بر جوانه زنی بذر و رشد گیاه تأثیر میگذارد. شناسایی ارقام متحمل به شرایط تنش خشکی و شوری و استفاده از آنها در سیستمهای زراعی یکی از کارهای بهبود تولید پنبه میباشد.به همین منظور 3 رقم پنبه در قالب طرح کاملا تصادفی و با استفاده از آزمایش فاکتوریل تحت شرایط بدونتنش و تنش با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند.در هر دو آزمایش از 3 رقم پنبه(MAY344, BA440, VARAMIN)به عنوان فاکتور اول استفاده شد و فاکتور دوم در آزمایش اول تنش شوری و در آزمایش دوم تنش خشکی بود.سطوح تنش شوری صفر،180،120،60 میلی مولار با استفاده از نمک NaCl و در آزمایش دوم، سطوح تنش خشکی صفر،4/0، 8/0مگاپاسگال با استفاده از محلول پلیاتیلنگلایکول 6000 در نظرگرفته شدند.صفات مورد بررسی شامل درصد جوانهزنی،سرعت جوانهزنی،طول ریشهچه،طول ساقهچه ،وزن تر ریشهچه و ساقهچه و وزن خشک ریشهچه و ساقهچه بود.نتایج بررسی نشان داد که تفاوت معنیداری در سطح احتمال 1% و یا 5 % بین ارقام در هر دو تنش وجود دارد اما به طور کلی تنش خشکی بازدارندگی بیشتری را بر روی صفات اندازهگیری شده داشت.برای وزن خشک ریشهچه،رقم ورامین کمترین کاهش را نسبت به دو رقم دیگر داشت و در آخرین سطح تنش نسبت به شاهد برای تنش شوری 14%و در تنش خشکی 66%کاهش را ثبت نمود. نتایج این بررسی نشان داد که رقم ورامین در تمامی پارامترهای مورد بررسی در شرایط تنش خشکی و شوری عملکرد بهتری را نسبت به دو رقم دیگر دارد.
مریم هاشم وند؛ محمد صدقی؛ رئوف سیدشریفی
چکیده
بهمنظور بررسی تاثیر کادمیوم و اسید سالیسیلیک روی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بذر لوبیا قرمز آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی علوم بذر دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح اسید سالیسیلیک (صفر، 50 و 100 میلیمولار) و چهار سطح کادمیوم (صفر، 25، ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تاثیر کادمیوم و اسید سالیسیلیک روی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بذر لوبیا قرمز آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی علوم بذر دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح اسید سالیسیلیک (صفر، 50 و 100 میلیمولار) و چهار سطح کادمیوم (صفر، 25، 50 و 75 پیپیام) بود. نتایج نشان داد که تاثیر تیمارهای کادمیوم و اسید سالیسیلیک و تاثیر برهمکنش توام این دو عامل بر روی صفات درصد نهایی جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، یکنواختی جوانهزنی، طول ریشهچه، وزن تر و خشک ریشهچه، معنیدار بود. بیشترین درصد نهایی جوانهزنی (۶۶/۹۹ درصد)، سرعت جوانهزنی (۸1/۰ بذر در روز)، طول ریشهچه (۵/۱۴ میلیمتر)، وزن تر ریشهچه (۴۶/۰ گرم) و وزن خشک ریشهچه (۲5/۰ گرم) در تیمار با اسید سالیسیلیک ۱۰۰ میلیمولار و عدم کاربرد کادمیوم بود. میزان فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسید دیسمیوتاز در تیمار با اسید سالیسیلیک و بدون کادمیوم نسبت به شاهد به ترتیب در حدود 73، 81 و 75 درصد افزایش نشان داد. در کل، استفاده از اسید سالیسیلیک با کاهش اثرات منفی کادمیوم موجب بهبود صفات فیزیولوژیکی و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان بذرهای لوبیا قرمز میشود.
نسرین تیموری؛ محسن سعیدی؛ محمود خرمی وفا؛ شهاب خوشخوی
چکیده
پرایمینگ بذر به عنوان یک سازوکار موثر و کاربردی جهت افزایش مقاومت جوانهزنی بذر و ایجاد گیاهچه قویتر در برابر تنشهای غیر زنده از جمله خشکی و شوری معرفی شده است. بر این اساس این پژوهش به منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر نخود با فرمهای نانوذره و بالک اکسید آهن بر خصوصیات جوانهزنی رقم عادل در تنش شوری به صورت آزمایش فاکتوریل اجرا شد. ...
بیشتر
پرایمینگ بذر به عنوان یک سازوکار موثر و کاربردی جهت افزایش مقاومت جوانهزنی بذر و ایجاد گیاهچه قویتر در برابر تنشهای غیر زنده از جمله خشکی و شوری معرفی شده است. بر این اساس این پژوهش به منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر نخود با فرمهای نانوذره و بالک اکسید آهن بر خصوصیات جوانهزنی رقم عادل در تنش شوری به صورت آزمایش فاکتوریل اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل 1) پرایمینگ بذر با اکسید آهن بالک، نانوذره 1-100 نانومتر و 60-40 نانومتر در سه غلظت 2، 4، 8 میلیگرم در لیتر، هیدروپرایم و عدم پرایم و 2) تنش شوری در سه سطح (30، 60، 90 میلیمولار کلرید سدیم) بودند. نتایج نشان دادند تنش شوری 90 میلیمولار جوانهزنی را به طور کامل متوقف نمود. سطوح 30 و 60 میلیمولار شوری به ترتیب سبب کاهش23 و 63 درصدی جوانهزنی و 72 و 89 درصدی سرعت جوانهزنی شدند. پرایم بذر سبب کاهش معنیدار درصد و سرعت جوانهزنی، متوسط زمان لازم برای جوانه-زنی، متوسط جوانهزنی روزانه، بنیه بذر و ضریب آلومتریک در تنش شوری شدند. به طور کلی حساسیت سرعت جوانهزنی نسبت به تنش شوری (89 درصد) بیشتر از درصد جوانهزنی (37 درصد) بود. اکسید آهن بالک و اکسید آهن نانوذره 60-40 نانومتر و 8 میلی-گرم در لیتر برترین تیمارهای پرایم بذر بودند. در این تحقیق اکسید آهن نانوذره نسبت به اکسید آهن بالک برتری معنیداری نداشت. به نظر میرسد تیمارهای پرایم بذر میتوانند جهت افزایش مقاومت به شوری نخود در مرحله جوانهزنی به نحو موثری مورد استفاده قرار گیرند.
محمدرضا جزایری؛ سامان شیدائی؛ بهلول عباسزاده؛ سعید امینی
چکیده
دستورالعمل آزمون تمایز، یکنواختی و پایداری (DUS) برای گونههای جدید مرزههای چندساله (Satureja spp.) مطابق با اصول اتحادیه بینالمللی حمایت از ارقام جدید گیاهی (UPOV) و ملی کشور ایران تدوین و تهیه شده است. فرآیند تدوین، از جمله انتخاب و تعیین صفات مورد ارزیابی، تعیین حالتهای بیان صفات و دامنه تغییرات آنها، تعیین ترتیب صفات و روش ارزیابی ...
بیشتر
دستورالعمل آزمون تمایز، یکنواختی و پایداری (DUS) برای گونههای جدید مرزههای چندساله (Satureja spp.) مطابق با اصول اتحادیه بینالمللی حمایت از ارقام جدید گیاهی (UPOV) و ملی کشور ایران تدوین و تهیه شده است. فرآیند تدوین، از جمله انتخاب و تعیین صفات مورد ارزیابی، تعیین حالتهای بیان صفات و دامنه تغییرات آنها، تعیین ترتیب صفات و روش ارزیابی تمایز، یکنواختی و پایداری، در این مقاله شرح داده شده است. در دستورالعمل این گیاه چهارده صفت مورد آزمون جود دارد که شامل سه صفت کیفی (QL)، یک صفت شبهکیفی (PQ) و ده صفت کمی (QN) است. همچنین دامنه تغییرات بیان برخی از صفات کمی در این دستورالعمل کمیسازی شده است. از میان چهارده صفت مورد آزمون، چهار صفت برای گروهبندی ارقام انتخاب شد و چهار صفت در پرسشنامه فنی قرار گرفت. تدوین این دستورالعمل جدید برای آزمون DUS مرزههای چندساله (Satureja spp.) بهمنظور معرفی و ثبت ارقام جدید این گیاه و اعطای حق بهنژادگر کاربرد دارد.
محمد بهزاد امیری؛ عاطفه میرزائیان؛ محمد کافی
چکیده
بهمنظور بررسی اثر سطوح مختلف شوری و انواع پرایمینگ بر خصوصیات جوانهزنی و رشد گیاهچه ترشک، آزمایشی در سال 1402 در دانشگاه فردوسی مشهد بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایهی کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل چهار سطح تنش شوری (3، 6، 9 و 12 دسیزیمنس بر متر) و شاهد (عدماعمال تنش شوری) و پرایمینگ مواد مختلف ...
بیشتر
بهمنظور بررسی اثر سطوح مختلف شوری و انواع پرایمینگ بر خصوصیات جوانهزنی و رشد گیاهچه ترشک، آزمایشی در سال 1402 در دانشگاه فردوسی مشهد بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایهی کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل چهار سطح تنش شوری (3، 6، 9 و 12 دسیزیمنس بر متر) و شاهد (عدماعمال تنش شوری) و پرایمینگ مواد مختلف شامل نانودیاکسید سیلیسیم، اسید سالیسیلیک، نیترات پتاسیم و آب بود. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین درصد جوانهزنی در تیمارهای عدماعمال شوری و پرایم بذور با دیاکسید سیلیسیم (94 درصد) و اسید سالیسیلیک (33/92 درصد) حاصل شد و کمترین درصد جوانهزنی متعلق به تیمار اعمال شوری 12 دسیزیمنس بر متر و هیدروپرایمینگ (66/20 درصد) بود. استفاده از هالوپرایمینگ بذر با نیترات پتاسیم در شوری 6 دسیزیمنس بر متر منجر به بروز بیشترین شاخص همسانسازی (81/1) شد و در کلیه پرایمینگهای مورد مطالعه، اعمال مقادیر شوری زیاد بر شاخص بنیه گیاهچه اثرات منفی بر جای گذاشت. بالاترین ضریب رشد ناموزون (56/1) در تیمار نانوپرایمینگ دیاکسید سیلیسیم و در شرایط عدماعمال تنش شوری بدست آمد. در شرایط شوری 12 دسیزیمنس بر متر، هورموپرایمینگ اسید سالیسیلیک بهترتیب افزایش 87 و 92 درصدی وزن خشک ریشهچه و ساقهچه را نسبت به تیمار شاهد سبب شد. خیساندن 24 ساعته بذور در محلول هورمونی اسید سالیسیلیک منجر به تخفیف اثرات منفی بالاترین سطح تنش شوری (شوری 12 دسیزیمنس بر متر) بر زیستتوده کل گردید.
زینب چقاکبودی؛ دانیال کهریزی؛ ابوالفضل مازندرانی؛ جابر نصیری
چکیده
کشت گیاهان دارویی با چالشهای مهمی مانند خواب بذر، سرعت جوانهزنی پایین و نیاز به پیش تیمارها مواجه بوده است. در سالهای اخیر، فناوری پلاسمای سرد بعنوان یک راه حل امیدوارکننده برای غلبه بر این مسائل ظاهر شده است. این فناوری با موفقیت برای پرایمینگ بذور گیاهان دارویی مختلف مورد استفاده قرار گرفته و اثرات آن بر مکانیسمهای مورفوفیزیولوژیک، ...
بیشتر
کشت گیاهان دارویی با چالشهای مهمی مانند خواب بذر، سرعت جوانهزنی پایین و نیاز به پیش تیمارها مواجه بوده است. در سالهای اخیر، فناوری پلاسمای سرد بعنوان یک راه حل امیدوارکننده برای غلبه بر این مسائل ظاهر شده است. این فناوری با موفقیت برای پرایمینگ بذور گیاهان دارویی مختلف مورد استفاده قرار گرفته و اثرات آن بر مکانیسمهای مورفوفیزیولوژیک، متابولیک و مولکولی گیاهچههای حاصله بطور گسترده مورد بررسی قرار گرفته است. این فناوری یک رویکرد منحصر به فرد برای پرایمینگ بذر ارائه میدهد و پتانسیل آن در بهبود رشد و توسعه گیاهان دارویی موضوع بسیار مورد توجه است. مجموعه رو به رشدی از مقالات استدلال می کند که پرایمینگ بذر با پلاسما همواره مورد توجه محققان قرار داشته و اثر انواع مختلف پلاسما بر بذرهای مختلفی در حال بررسی و پژوهش هستند. اگرچه محققان تحقیقات گسترده ای را در این زمینه انجام داده اند، اما تحلیل ها نشان می دهد این زمینه همچنان با قدرت نیازمند پژوهش های بیشتر است. هدف این مطالعه بررسی اطلاعات علمی مرتبط با استفاده از پلاسما در پرایمینگ بذر و ارائه درکی جامع از بینشهای ارزشمند با ارزیابی آماری و آنالیزداده ها با استفاده از نرم افزارهای VOSviewer و R-Studio جهت یافتن و پرده برداری از ساختار و روند پژوهش در این زمینه برای پژوهشگران علاقمند است. با پرداختن به این موضوع، امید است بتوان درک بهتری از مزایای بالقوه و کاربردهای پلاسمای سرد در کشت گیاهان دارویی به دست آورد و جهت های تحقیقات آینده در این حوزه را شناسایی و استفاده کرد.
